COMPROMISLOOS DUURZAAM

[Douwe Jan Joustra]

DUURZAAM, NEDERLAND EN MONDIAAL
De dag van de duurzaamheid (9-9-9) vraagt om stellingname en keuzes. We weten allemaal wat wel/niet duurzaam is. Het is een kwestie van aandacht op een nieuwe vorm van compromisloos polderen.

Duurzame ontwikkeling in Nederland betekent:

• compromisloos de Millenium Development Goals realiseren;
• compromisloos diversiteit in cultuur waarderen en diverse culturen in Nederland;
• compromisloos bijdragen aan biodiversiteit lokaal, regionaal, mondiaal;
• compromisloos creëren van gesloten materialenkringlopen, zowel in de biologische als technologische sfeer;
• compromisloos werken aan kennis en leren voor duurzame ontwikkeling;
• compromisloos inzetten op creëren van gezonde leef- en werkomgevingen;
• compromisloos bijdragen aan de gezondheid van mens, plant en dier;
• compromisloos inzetten op een zon-aangedreven economie;
• compromisloos genereren van innovaties voor duurzame ontwikkeling;
• compromisloos creëren van kennis als basis voor een duurzame economie;
• compromisloos inzetten op versterken van ecologische processen en de kennis daarvan in de samenleving en
• compromisloos bijdragen aan ontwikkeling van mensen, culturen, economie, natuurlijke waarden en hulpbronnen.

Waarom compromisloos? Omdat de onderliggende waarden niet onderhandelbaar zijn:

1 Energie kent maar één oneindige (schone) bron: de zon;
2.Grondstoffen zijn of biologisch en ontstaan dus dankzij gebruik van mineralen en zon of zij zijn als delfstoffen te oogsten en dus tijdelijk en eindig;
3.Ruimte is beperkt en beperkt bruikbaar (en vaak irreversibel);
4.Beperking van schade is niet de norm, toevoegen van waarde en kwaliteit, wél;
5.Mensen zijn uniek en hebben recht op vrije meningsuiting, voldoende voedsel, adequaat onderwijs, veilige levensomstandigheden en alle andere rechten van de mens.

Hier valt dus niet over te onderhandelen. De overheid zal deze doelen allemaal onderschrijven. Daarmee is nog niet gezegd dat het handelen ook verandert. De overheid kent vele sectorale belangen en de doctrine van resultaat en rekenschap op korte termijn, domineert veelal het werken aan richting en ruimte op de lange termijn.
In praktijk pakt het anders uit: op zoek naar de beste oplossing per thema of project en dus sectoraal kijken naar verbeteringsmogelijkheden (efficiency), terwijl de echt uitdaging niet ligt in verbetering, maar in verandering, vernieuwing, werkelijk effectieve oplossingen (effectiviteit).

Ons doen en laten, bij overheden, ondernemingen, instellingen en huishoudens, toetsen aan de ambities voor duurzame ontwikkeling, is niet het werk van een ambtelijke werkgroep, dat is een maatschappelijke opdracht. Met politieke en bestuurlijke keuzes die dagelijks gemaakt worden. Die besluitvorming vraagt om het compromisloos werken aan een wereld waarin duurzame ontwikkeling de leidraad is en Nederland haar voorloperspositie wáár maakt. Cradle to Cradle kan daarbij helpen om een handelingsperspectief te geven.

Douwe Jan Joustra
Rijksadviseur Duurzame Ontwikkeling